Nargile lüleleri üç açıdan ayrılır: malzemeye göre kil/toprak, porselen/seramik ve silikon; delik yapısına göre klasik delikli ve phunnel; gövdeye bağlanma şekline göre erkek ve dişi. Malzeme, lülenin ısıyı nasıl tuttuğunu ve ne kadar dayanıklı olduğunu belirler; delik yapısı ise karışımın nasıl yerleştirileceğini değiştirir. Doğru lüle, hem gövdenize hem de kullandığınız folyo ya da közlüğe uyan lüledir.
Malzemeye göre lüle çeşitleri
Kil ve toprak lüle
Geleneksel lüle tipidir. Toprak gövde ısıyı yavaş ve dengeli iletir. Sırsız yüzey gözenekli olduğu için kalıntı ve koku tutmaya yatkındır; bu yüzden deterjan yerine ılık suyla temizlenir. Darbeye karşı hassastır, düşerse kırılabilir; kalın gövdeli modeller bu konuda biraz daha dayanıklıdır. İlk kullanımdan önce durulayıp tamamen kurutmak gerekir. Toprak lüleler çoğunlukla klasik delikli yapıdadır; folyoyla da ağzına uyan bir közlükle de kullanılabilir. İzmir Dişi Toprak Lüle (Kalın) ve İzmir Duble Erkek Toprak Lüle bu gruptadır.
Porselen ve seramik lüle
Porselen ve seramik lüleler çoğunlukla sırlıdır. Sırlı yüzey gözenekli olmadığı için kalıntı ve koku tutmaya daha az yatkındır ve kolay temizlenir. Bu lüleler ısıya dayanıklıdır ancak toprak lüle gibi darbeye karşı hassastır. Şekil ve desen seçeneği geniştir: Kong Limited Edition lüleleri figürlü seramikten, anime karakterli lüleler ise porselenden üretilir.
Silikon lüle
Silikon lüleler esnek ve kırılmazdır. Hafif oldukları için taşınabilir takımlarla ve seyahatte tercih edilir, temizlikleri de kolaydır. Silikon ısıya dayanıklıdır ama köz doğrudan silikona değmemelidir; bu yüzden folyoyla ya da lülenin ağzına tam oturan bir közlükle kullanılır.
Cam hazneli lüleler
Bu lülelerde karışımın konduğu hazne ısıya dayanıklı borosilikat camdan yapılır; kömür ise haznenin üstündeki alüminyum ısıtma kapağına konur. Quasar Raas 2 bu tipe örnektir: kasesi borosilikat cam, kapağı alüminyum, tutma yeri silikondur. Kendi kapağıyla kullanıldığı için ayrıca folyo ya da közlük gerekmez. Cam hazne darbelere karşı korunmalıdır.
Delik yapısına göre: klasik delikli ve phunnel
Klasik delikli lüle
Tabanında birkaç küçük delik bulunur; delik sayısı modele göre değişir. Karışım, delikleri tıkamayacak şekilde gevşek doldurulur. Karışımdaki sıvının fazlası deliklerden gövdeye inebilir; bazı takımlardaki şerbet tutucu bu sıvıyı toplamak için vardır. Klasik delikli lüleler hem folyoyla hem de uygun ağızlı bir közlükle kullanılabilir.
Phunnel lüle
Phunnel lülede tabanın ortasında yükselen tek bir çıkış kulesi vardır. Karışım bu kulenin çevresine halka şeklinde yerleştirilir, kulenin ağzı açık bırakılır. Çıkış yukarıda olduğu için sıvı lülenin içinde kalır, gövdeye akmaz. Bu nedenle şerbeti bol karışımlarda tercih edilir ve çoğunlukla közlükle birlikte kullanılır. Karışım kulenin ağzını kapatacak kadar yüksek doldurulursa çıkış tıkanır ve çekiş zorlaşır.
Bağlantı tipi: erkek ve dişi lüle
Erkek lülenin altında gövdeye giren bir boğaz bulunur ve lüle lastiğiyle sabitlenir. Dişi lülenin alt kısmı ise oyuktur; gövdenin ucu lülenin içine girer. Modern gövdelerin bir kısmı dişi lüleye göre tasarlanır. Gövdeniz ile lüleniz farklı tipteyse ikisini paslanmaz çelik bir lüle dönüştürücüyle birlikte kullanabilirsiniz. Lüle lastiği yıprandıysa hava kaçağı olur; lastiği yenilemek çoğu zaman yeterlidir.
Közlük (HMD) ve folyo uyumu
Lüleyi seçerken üstüne ne koyacağınızı da düşünün. Folyo hemen her lüleye gerilebilir. Közlük (lotus) ise ancak lülenin ağzına tam oturursa doğru çalışır: ağız çok genişse közlük içine kayar, çok darsa oturmaz ve ısı dengesiz dağılır. Bazı lüleler doğrudan közlükle kullanılmak için tasarlanır; Elma Lüle Lotuslu folyo gerektirmeden közlükle kullanılabilen bir modeldir. Cam hazneli lüleler ise yukarıda anlatıldığı gibi kendi ısıtma kapağıyla kullanılır.
Lüle seçerken kontrol listesi
- Bağlantı tipi: Gövdenizin yuvası erkek lüle mi, dişi lüle mi alıyor?
- Ağız çapı: Kullandığınız ya da alacağınız közlük lülenin ağzına tam oturuyor mu?
- Delik yapısı: Folyo mu közlük mü kullanacaksınız? Şerbeti bol karışımlar için phunnel daha uygun olabilir.
- Malzeme: Takımı sık taşıyorsanız kırılmaz silikon, sabit kullanımda toprak ya da seramik düşünülebilir.
- Temizlik: Sırlı yüzeyler daha kolay temizlenir; sırsız toprak lüle deterjansız yıkanır.
Lüle tiplerinin karşılaştırması
Aşağıdaki tablo farkları özetler; güncel modelleri lüle kategorisinde görebilirsiniz.
| Lüle tipi | Öne çıkan özellik | Dikkat edilecek nokta |
| Kil / toprak | Isıyı yavaş ve dengeli iletir | Gözenekli; deterjansız, ılık suyla temizlenir |
| Porselen / seramik | Sırlı yüzey, kolay temizlik | Darbeye karşı hassastır |
| Silikon | Esnek, kırılmaz, hafif | Köz silikona doğrudan değmemeli |
| Cam hazneli | Kendi ısıtma kapağıyla kullanılır | Cam hazne darbeye karşı hassastır |
| Klasik delikli | Folyo ve közlükle kullanılabilir | Delikler tıkanmayacak şekilde doldurulur |
| Phunnel | Sıvı lülenin içinde kalır | Orta kule açık bırakılır; genellikle közlükle kullanılır |
Güvenlik notu
Köz için kullanacağınız kömürü iyi havalandırılan bir ortamda yakın; yanan kömür karbonmonoksit açığa çıkarır. Kapalı alanda köz bırakmayın. Sıcak lüleyi soğumadan soğuk suya sokmayın; ani ısı değişimi toprak ve seramik lüleyi çatlatabilir. Lüleleri, kömürü ve közlüğü çocukların ulaşamayacağı bir yerde tutun.
Gövdenize hangi lülenin uyduğundan emin değilseniz 0545 904 05 04 numaralı telefondan ya da 0539 378 64 04 WhatsApp hattından bize yazabilirsiniz. Çekmeköy'deki mağazamızda (Mehmet Akif Mah. Tütengil Sk. No:21/A) lüleleri ve közlükleri yakından inceleyebilirsiniz.